Elisabeth Schuurman-van Vulpen, molenaarsvrouw

Mevrouw Elisabeth Schuurman-van Vulpen (1921) vertelt over de experimentele opwekking van elektriciteit met haar molen De Kraay te Westbroek, een traditionele Hollandse windmolen, van 1958 tot 1970. In dit fragment van “De Nieuwe Taak”, de vijfde aflevering van serie Werken met Wind en Water, zien we ook haar zoon Jan Schuurman en dr. Gerard J.W. van Bussel, Waarnemend Hoofd Leerstoel Windenergie TU Delft. Elisabeth Schuurman zou enige tijd later ook worden geïnterviewd voor “Getuigen Verhalen”, een prachtig project van mondelinge geschiedenis dat door Reallifefilm is uitgevoerd in opdracht van het Projectbureau Nieuwe Hollandse Waterlinie en dat in juni 2009 op DVD is verschenen. Ze spreekt daar onder meer over de inundaties die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de velden rond de molen zijn gesteld. Voor meer informatie verwijzen we naar de website van de Hollandse Waterlinie.



Werken met Wind en Water

Het verhaal van Elisabeth Schuurman maakte deel uit van de serie Werken met Wind en Water die Museion Media heeft gemaakt voor uitzending door de AVRO, RTVNH en publicatie op DVD. Ter verduidelijking van de context van de getuigenis van mevrouw Schuurman-van Vulpen citeren we de flaptekst van de DVD."Meer dan zes eeuwen lang is de molen van levensbelang geweest in de Nederlanden. Poldermolens hebben de lagere helft van ons land droog gemalen, industriemolens hebben na een baanbrekende start langdurige economische groei mogelijk gemaakt terwijl graanmolens al die tijd geholpen hebben het dagelijks brood op tafel te krijgen. Maar inmiddels hebben de molens hun oorspronkelijke economische en waterstaatkundige functie grotendeels verloren. Vooral door dit verlies zijn zij zo sterk in hun voortbestaan bedreigd geraakt vanaf het einde van de 19e eeuw. Om de snelle afbraak van het molenerfgoed te remmen is er verwoed gezocht naar een nieuwe taak voor de oude krachtmachines. Deze aflevering van Werken met Wind en Water gaat over die zoektocht naar de nieuwe taak."


"De eerste gedachte was elektriciteit. Molen De Kraay in het Utrechtse dorp Westbroek is een stille getuige van het oude élan van die zoektocht. Terwijl de nieuwe taak nog vooral in het verlengde van de oude werd gezocht, in de opwekking van elektriciteit, werd ze bijna terloops gevonden in een geheel nieuwe hoek. In de belevening van het oude, het vertrouwde, het geruststellende. Ondanks alle clichés, zijn de molens toch nog krachtige symbolen die juist dankzij hun enorme historische impact mensen steeds opnieuw weer blijken te kunnen inspireren. Zelfs op hun oude zoektocht naar schone energie.