De Stelling Van Amsterdam.



Algemeen over de projecten Werken met Wind en Water en De Stelling van Amsterdam.

De conceptie van de Stichting Mondelinge Geschiedenis Nederland is een onvoorzien bijproduct van twee grootschalige documentaire televisieprojecten waar sommige van de oprichters in meerdere of mindere mate bij betrokken zijn geweest. Het eerste project was Werken met Wind en Water, een zesdelige serie van documentaires over het verleden en heden van de Nederlandse molens die in 2007 en 2008 herhaaldelijk is uitgezonden door de AVRO en RTVNH. Het tweede project was een eveneens gecompliceerd en langdurig project over de Stelling van Amsterdam in, alweer, het verleden en het heden. Ook dit project heeft, net als het vorige, diverse publicaties opgeleverd op internet, DVD, televisie en tijdens ceremoniële bijeenkomsten.
Het project over de Stelling van Amsterdam is, net als het eerdere project over het molenerfgoed, zeer uitgebreid. Ook dit project is geproduceerd en afgewerkt door Museion Media. De eerste stappen ertoe zijn gezet in 2008. Het heeft geleid tot meerdere multimediale publicaties (congressen, internet, televisie, DVD), waarvan ook die in opdracht van de Provincie Noord-Holland (Cultureel Erfgoed), Recreatieschap Noord-Holland, Landschap Noord-Holland, Stadsherstel Amsterdam, de Gemeente Haarlemmermeer, de Gemeente Muiden en diverse behoudstichtingen en bedrijven.
Talloze mensen hebben inmiddels hun verhaal gedaan, “on camera” en “off camera”, in de loop van de conceptie, uitwerking en bewerking van opnames die verband hielden met een van de opdrachten die door Museion Media in het kader van dit project zijn uitgevoerd. Daartoe bleken al snel ook verhalen te behoren die vast en zeker behoren tot de kern van de mondelinge geschiedenis. De makers van de opdrachtfilms en het televisieprogramma over De Stelling van Amsterdam waren (en zijn) van mening dat vooral de interviews met de heren Klaas Vonk, Jaap Leuring, Piet Vingerhoed, met name, in aanmerking kwamen voor andere, meer uitgebreide vormen van publicatie. Zo heeft het verhaal van de dienstweigeraar Klaas Vonk, die niet medeplichtig wilde zijn aan de zogenaamde politionele acties, apart de aandacht gekregen in het programma dat voor uitzending door RTVNH is uitgezonden. Dit verhaal is gemaakt met Frank van den Bosch, nog voor de formele oprichting van de Stichting Mondelinge Geschiedenis Nederland, in samenwerking met Museion Media. De maatschappelijke waardering voor deze uitzending is op diverse manieren gebleken.
De getuigenissen van de heren Jaap Leuring en Piet Vingerhoed zijn tot stand gekomen dankzij de bevlogen medewerking van Henk Tol uit de historische kring van het Fort bij IJmuiden. Hun getuigenissen konden helaas slechts sporadisch worden gebruikt in de films over de Stelling van Amsterdam, zoals dat altijd gaat om noodzakelijke redenen, maar ze waren dermate interessant, en van cultuurhistorisch belang, dat de inititatiefnemers van de Stichting Mondelinge Geschiedenis Nederland besloten er een afzonderlijke documentaire van te monteren. Het resultaat is een 55 minuten durende film die, zoals we hopen, na kleurcorrectie en audionabewerking apart op DVD zal verschijnen. De heer Leuring, die in 1935 nog heeft geoefend met het koepelgeschut van het Fort bij IJmuiden, heeft tijdens zijn interview ook uitgebreid gesproken, geheel buiten het kader van de Stelling van Amsterdam, over zijn mobilisatie in 1939 en zijn acties met luchtafweergeschut tijdens de meidagen van 1940. Die getuigenissen zullen ook zo spoedig mogelijk worden verwerkt tot een apart verhaal. Maar zoals gezegd valt dit buiten het kader van de Stelling van Amsterdam.


De Stelling van Amsterdam, Een levende waterlinie

Het verhaal van Jaap Leuring maakte deel uit van een omvangrijk documentaireproject over de Stelling van Amsterdam. Op Zondag 6 september werd bij RTV NoordHolland de documentaire "De Stelling van Amsterdam: een levende waterlinie" uitgezonden. De documentaire werd gemaakt door Museion Media en is een adaptie voor TV van een film die gemaakt werd in opdracht van de provincie Noord-Holland. In deze film wordt de geschiedenis verteld van dit Unesco Werelderfgoed, maar er is ook aandacht voor de bijzondere ecologische waarde van dit ruimtelijke monument en voor het huidige gebruik van de forten in de Stelling. In totaal werden voor de provincie en diverse andere opdrachtgevers actief op het gebied van erfgoed een 15-tal films over de Stelling van Amsterdam geproduceerd tussen mei 2009 en januari 2010.